بهترین مشاور برای انتخاب رشته آزمون سراسری و دسترسی آزاد


با توجه به کنکور ۱۴۰۱ و شایعه تقلب در آزمون و موارد دیگر، گفتگویی را با استاد امیرحسین افشاریکی از بهترین مشاوران کنکور و انتخاب رشته ترتیب دادیم تا قبل از اعلام نتایج برخی ابهامات برطرف شود.

انتخاب دانشگاه های سراسری و آزاداگر مهمتر از انتخاب رشته از سال نهم تا دهم اگر نباشند، اهمیتشان کمتر از این نیست. با تغییراتی که هر ساله در قوانین سنجش و پذیرش دانشجو و انتخاب رشته صورت می گیرد باید به به بهترین مشاور برای انتخاب رشته آزمون سراسری و آزادو انجام دستی انتخاب رشته بدون اتکای مطلق به سیستم های نرم افزاری انتخاب رشته این کار مهم را انجام داده است. دلایل زیادی وجود دارد که نقش مشاور شغلی را بیشتر نمایان می کند که به برخی از آنها اشاره می کنیم:

  • تغییر در سهمیه ها مانند اضافه شدن ۵ درصد سهمیه یا حذف سهمیه هیات علمی و ….
  • افزودن شرایط جدید برای قبولی مانند شرط تعادل در سهمیه های خاص و …
  • محل
  • اضافه شدن چند رشته در سال جاری نسبت به سال قبل
  • حذف زمینه سایت ها در چند سال
  • تغییرات در مقبولیت رشته ها و رشته های محل
  • تغییر در رویکرد و سلیقه انتخابی جامعه
  • تغییر در روش و تعداد انتخاب مانند اضافه شدن ۴ رشته دانشگاه آزاد به انتخاب رشته های سراسری
  • آینده پژوهی و شناخت نظرات در مورد مشاغل خاص و پیدایش مشاغل جدید
  • انتخاب بین تحصیل در دانشگاه آزاد یا دولتی
  • انتخاب بین انواع رشته های تحصیلی در دانشگاه های ایران به دلیل تغییرات هر ساله
  • آشنایی کامل با رشته های تحصیلی و تغییرات گرایش ها و ادامه تحصیل و ..
  • تغییر در سهمیه ها برابر با تغییرات نرخ پذیرش است

معرفی سهمیه های مختلف در دانشگاه سراسری

یکی از چالش های ذهنی دانش آموزان وجود سهمیه های ویژه در کنکور است.

سهمیه منطقه ای:

اکثر دانش آموزان کنکور در سهمیه مناطق قرار می گیرند. تمامی دانشجویان ایران و دانشجویان خارج از ایران به ۳ دسته یا منطقه تقسیم می شوند.

منطقه ۱

شهرهای بزرگ ایران مانند تهران، مشهد و …

منطقه ۲

شهرهای کوچکتر با امکانات آموزشی کمتر نسبت به شهرهای بزرگ

منطقه ۳

· روستاها،

· برخی از شهرهای دوردست

· دانشجویان خارج از کشور و

داوطلبان معلول (نابینا، ناشنوا، کم بینا، ناتوان جسمی و نیمه شنوایی)

در این حوزه اندازه گیری می شوند.

من متعلق به کدام سهمیه منطقه هستم؟

به طور کلی ۳ سال آخر تحصیل سازمان سنجش ملاک است اگر دانش آموز ۳ سال آخر دوم متوسطه یا سال های دوم و سوم و پیش دانشگاهی نظام قدیم در هر منطقه ای بوده باشد مشمول آن سهمیه می شود. اگر داوطلبی حتی یک سال از ۳ سال بین مناطق مختلف جابجا شده باشد، سهمیه او متعلق به آن است منطقه مرفه تر خواهد بود. (منطقه ۱ پررونق ترین منطقه در سهمیه مناطق است.)

مثلا آروین ۲ سال (منطقه ۳) در روستا سکونت داشته و بعد از یک سال تحصیل به شهر منطقه ۲ مهاجرت کرده، سهمیه او برای منطقه ۲ محاسبه می شود.

سهمیه داوطلبان درگیر در بلایای طبیعی

حداکثر ۵ درصد ظرفیت دانشگاه های روزانه مستقر در این دانشگاه ها به دانشجویان دارای شرایط مندرج در دفترچه به عنوان مازاد بر دانشجو تعلق می گیرد.

سهمیه مناطق خصوصی

حداقل ۴۰ درصد از ظرفیت کل رشته ها

  • قطب
  • کشور
  • منطقه

دوره روزانه دانشگاه ها در استان های زیر:

  • ایلام
  • بوشهر
  • چهارمحال و بختیاری
  • سیستان و بلوچستان
  • کردستان
  • لرستان
  • هرمزگان
  • کرمانشاه
  • کهگیلویه و بویراحمد

به داوطلبان بومی آن استان ها اعطا می شود.

سهمیه سربازی، شهدا و خانواده شهدا

این سهمیه ۵ + ۲۵ درصد به شرح زیر است:

سهمیه ۲۵ درصد ایثارگران

این سهمیه به چه کسانی تعلق می گیرد؟

  • همسران و فرزندان شهدا، خواهران، برادران، والدین شهدا
  • همسر و فرزندان آزادگان و خود آزاده
  • جانبازان بالای ۲۵ درصد جانباز + همسر + فرزندان

۲۵ درصد ظرفیت کلیه رشته ها به این سهمیه اختصاص دارد.

۵ درصد سهم مناقصه گران

این سهمیه به چه کسانی تعلق می گیرد؟

  • همسران، فرزندان و جانبازان با درصد جانبازی کمتر از ۲۵ درصد
  • رزمندگان، همسران و فرزندانشان با سابقه حداقل ۶ ماه حضور در جبهه های نبرد حق علیه باطل

سهمیه بهایران

۵ درصد از رشته پرستاری روزانه به امدادگران شاغل واجد شرایط داده می شود.

حال با توجه به انواع سهمیه های ذکر شده در بالا، کوچکترین تغییر در هر یک و شرایط پذیرش دانشجو عموما باعث تغییر پذیرش در رشته محل نسبت به سال های گذشته خواهد شد.

به عنوان مثال در کنکور سال ۹۷ با اضافه شدن سهمیه ۵ درصدی همه داوطلبان و مشاورانی که در انتخاب رشته خود به این موضوع توجه نکرده بودند متضرر شدند.

حذف یا اضافه شدن برخی دروس در دفترچه یادداشت هر سال نسبت به سالهای قبل

با گذشت زمان برخی رشته ها و گرایش ها با هم ادغام می شوند یا رشته های جدیدی به دلیل پیشرفت علم و فناوری متولد می شوند. بیشتر رشته های جدید از ادغام رشته های دیگر و بین رشته ای هستند.

مثلا مهندسی آی تی در سال های گذشته از دفتر امتحان حذف شده و به عنوان گرایش وارد رشته های دیگر شده است. همچنین رشته هایی مانند مهندسی فیزیک، هنر چند رسانه ای نیز با توجه به نیازهای جدید وارد دانشگاه های ایران شده است.

ظرفیت فیلدها و فیلدها را تغییر دهید

ظرف چند سال ظرفیت برخی رشته ها با مصوبات دولت و مجلس کم و زیاد می شود. به عنوان مثال با مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی ظرفیت دندانپزشکی در سال جاری ۲۰ درصد افزایش می یابد. این تغییرات برای کسانی که تخصص را صرفا بر اساس رتبه و قبولی سال گذشته انتخاب می کنند خطرناک است.

تغییر در رویکرد و سلیقه انتخابی جامعه

همانطور که با انتشار کوچکترین اخبار در بورس، خودرو، ارز و… …. اتفاقات عجیبی می افتد، از این چیزها در انتخاب بزرگ ترین دانش آموزان وجود دارد.

به عنوان مثال، در سال هایی که شاهد افزایش حقوق پرستاران یا معلمان بوده ایم، در همان سال، تعداد کسانی که این رشته ها را در اولویت قرار داده اند، افزایش یافته است. صرف نظر از اینکه حداقل ۴ سال بعد یک نفر وارد بازار کار می شود و در این ۴ سال اتفاقات زیادی می تواند بیفتد.

تغییر در نحوه و تعداد انتخاب ها

تا سال ۱۳۷۸ رشته های پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و دامپزشکی دانشگاه آزاد در انتخابات ۱۰۰ دانشگاه آزاد در سیستم تعبیه شد. اما با توجه به مشکلات ناشی از کنکور سال ۹۹ انتخاب و اولویت این رشته ها در سازمان سنجش انجام شد.

همچنین تعداد انتخابات نیز در سال های مختلف دستخوش تغییراتی شده است. به عنوان مثال در اوایل دهه ۹۰ یکصد رشته تحصیلی برای گزینش دانشگاه سراسری با آزمون و سوابق تحصیلی در نظر گرفته شد. اما به مرور زمان انتخاب سوابق تحصیلی از کنکور جدا شد و ۱۰۰ انتخاب به ۱۵۰ انتخاب افزایش یافت.

آینده پژوهی و تشخیص افول برخی مشاغل و پیدایش مشاغل جدید

متأسفانه اکثر والدین و دانش آموزان رشته هایی را با رویکرد گذشته گرا انتخاب می کنند. یعنی آیا با انتخاب رشته با توجه به رتبه و همچنین با رویکرد انتخاب شغل به زمان فعلی نگاه می کنند; اما انتخاب رشته ها باید بر اساس آینده باشد. دانش آموز امسال تخصص خود را با رقبای خود انتخاب می کند نه با امتحانات سال قبل! همینطور این فرد بعد از فارغ التحصیلی به دنبال کار خواهد بود نه اینکه امسال استخدام شود!

انتخاب بین انواع رشته های تحصیلی در دانشگاه های ایران به دلیل تغییرات هر ساله

در ایران دانشگاه های مختلفی وجود دارد که ابتدا به معرفی آنها می پردازیم:

  • دانشگاه آزاد اسلامی
  • دانشگاه علوم کاربردی
  • دانشگاه ملی

در این مقاله به معرفی دانشگاه ها و رشته های مرتبط با دانشگاه های سراسری می پردازیم.

دانشگاه ملی یا دولتی

دانشگاه های ملی یا دولتی در ابتدا با هدف ارائه آموزش رایگان در ایران تأسیس شدند. اما با گذشت زمان تنها بخشی از ظرفیت آن دانشگاه ها به تحصیل رایگان اختصاص یافته است. دانشگاه سراسری دوره های آموزشی مختلفی دارد که به شرح زیر می دانیم:

  • دوره روزانه
  • دوره شبانه (نوبت دوم)
  • رشته های تحصیلی دانشگاه پیام نور
  • رشته های تحصیلی پردیس های دانشگاه فرهنگیان (مراکز تربیت معلم سابق) و دانشگاه تربیت معلم شهید رجایی – تهران
  • کالج های غیر دولتی غیر انتفاعی
  • هزینه تحصیل (پردیس های خودگردان – ظرفیت مازاد – بین المللی)

دوره های روزانه

همانطور که قبلا ذکر شد، در گذشته های نه چندان دور، فلسفه تحصیل در دانشگاه سراسری، تحصیل رایگان بود. اما با گذشت زمان و کمبود بودجه، دانشگاه ها به فکر پرداخت شهریه به دانشجویان افتادند و با ابداع دوره های شبانه، پردیس ها و ظرفیت های مازاد، راه را برای دریافت مطالب از علاقه مندان به علم و دانش هموار کردند. اما موضوع روزانه رایگان باقی ماند.

  • تحصیل در رشته های دانشگاهی دوره روزانه رایگان است
  • دوره های روزانه در بهترین دانشگاه های هر استان دانشجو تربیت می کند.
  • معتبرترین مدارک تحصیلی متعلق به دوره های روزانه است.
  • بیشترین رقابت در بین دانشجویان برای ورود به رشته های تحصیلی روزانه است.
  • تسهیلاتی مانند وام دانشجویی، خوابگاه و سایر تسهیلات به دانشجویان روزانه داده می شود

بنابراین، رشته های روزانه اولین انتخاب در مهم ترین فرم انتخاباتی دانشجویان است

دوره های سال دوم (شبانه)

فلسفه تشکیل دوره های عصر، پرداخت شهریه دانشجویان است. اکثر دانشجویان شبانه با دانشجویان روزانه در همان دانشگاه در یک کلاس هستند. تنها تفاوت آنها در پرداخت شهریه و درج نوبت دوم در دیپلم دانشگاه است.

  • کلاس های عصر دانشگاه در شب برگزار نمی شود.
  • در اکثر دانشگاه ها کلاس های عصر و روزانه یکسان است.
  • دانشجویان شبانه معمولاً خوابگاه نمی گیرند (با مقداری فشار و غیره)
  • دانشجویان عصرانه هزینه کمی می پردازند (نسبت به دانشگاه آزاد، پردیس، مازاد ظرفیت و …).
  • هیچ تفاوت قابل مشاهده ای در نمره تحصیلی بین دانش آموزان روزانه و شبانه وجود ندارد
  • دانش آموزان عصر می توانند در کنکور سال آینده شرکت کنند و دوره های روزانه و عصرانه (محدود نمی شوند) را انتخاب کنند.
  • اکثر دانشگاه ها از دانشجویان محلی خود برای دوره های عصرانه دانشجو می گیرند.

دوره های آموزشی (به اضافه ظرفیت، پردیس خودگردان)

این رشته ها که تا چند سال اخیر به عنوان دانشگاه های بین المللی شناخته می شدند، با هدف اعزام دانشجویان به خارج از کشور برای تحصیل در دانشگاه های خارج از کشور تأسیس شدند. به همین دلیل شهریه بالا یکی از مولفه های این دوره های تحصیلی است.

فلسفه شهریه آموزش، پرداخت شهریه بیشتر از دوره های شبانه و تامین بودجه برای دانشگاه های سراسری است.

کالج های غیر انتفاعی، غیر دولتی

دانشگاه های غیرانتفاعی عمدتا برای رقابت با دانشگاه های آزاد ایجاد شده اند. اگرچه برخی از این دانشگاه ها کیفیت آموزشی خوبی کسب کرده اند، اما برخی از آنها کیفیت آموزشی و پژوهشی خوبی ندارند.

  • مدرک دانشگاهی زیر نظر وزارت علوم به دانشجویان این دانشگاه داده می شود که برای مهاجرت و اخذ اقامت در سایر کشورها مفید است.
  • این دانشگاه ها شهریه هایی را تصویب کرده اند که دانشجویان باید برای تحصیل پرداخت کنند.
  • این دانشگاه ها هیچ گونه تعهدی برای تامین خوابگاه، خوابگاه و غذا برای دانشجویان خود ندارند.
  • دانشجویان این دانشگاه از وزارت علوم وام دریافت می کنند.

دانشگاه پیام نور

دانشگاه پیام نور یکی از قدیمی ترین و معتبرترین دانشگاه هاست. این دانشگاه به منظور فراهم آوردن شرایط آموزشی برای کارگران، زنان خانه دار و … ایجاد شده است. در ادامه به ویژگی های دانشگاه پیام نور اشاره می کنیم:

  • تحصیلات پایین و معقول
  • سیستم آموزش از راه دور بدون نیاز به حضور دانش آموزان در کلاس های متعدد
  • کلاس های عملی و آزمایشگاهی در چند روز هفته برگزار می شود تا دانش آموزان بتوانند از بین آنها یکی را انتخاب کنند
  • برای دانشجویان دختر و پسر که معافیت از خدمت سربازی را گذرانده اند و یا خدمت سربازی را گذرانده اند می توانند تا ۱۰ سال در مقطع کارشناسی تحصیل کنند.
  • سیستم تصحیح دانشگاه پیام نور بر روی اسکن و تصحیح متمرکز است.